PAH’ın Tarihçesi -19.1- Vane, PPH İçin İlk Umut Vane’den Geldi - Prostaglandin Mekanizmasının Keşfi

 



PAH’ın Tarihçesi -19.1- Vane, PPH İçin İlk Umut Vane’den Geldi - Prostaglandin Mekanizmasının Keşfi

 

1976 - John Robert Vane (1927-2004)

 

Primer Pulmoner Hipertansiyon tedavisindeki ilk önemli adım, prostaglandinlerin keşfi ve daha sonra ne olduğunun anlaşılmasıyla başladı. Bu öykünün temelleri, 1935 yılına dayanıyor. O yıl, bilim dünyası için önemli bir keşfe imza atıldı. Genç bir araştırmacı olan von Euler, insan spermini incelerken ilginç bir madde grubu tespit etti. Bu maddelerin prostat bezinden salgılandığını düşünerek onlara "prostaglandin" adını verdi.

 

Zaman içinde yapılan araştırmalar, von Euler'in keşfinin sadece buzdağının görünen kısmı olduğunu gösterdi. Prostaglandinler, sadece prostat bezinde değil, vücudun neredeyse her köşesinde üretilen ve hayati öneme sahip moleküllerdi. Ancak bu moleküllerin gerçek potansiyelinin anlaşılması için 1960'ları beklemek gerekecekti.


 



1960'lar ve 70'ler, prostaglandin araştırmalarının altın çağı oldu. İki İsveçli bilim insanı - Sune K. Bergström ve öğrencisi Bengt Samuelsson - ile İngiliz araştırmacı John Vane, bu alanda çığır açıcı çalışmalara imza attılar. Bu üç bilim insanının özverili çalışmaları, prostaglandinlerin yapısını, işlevlerini ve vücuttaki rollerini aydınlattı. Farklı prostaglandin türlerini izole edip tanımladılar ve bunların vücuttaki etkilerini detaylıca analiz ettiler.

 

Bu olağanüstü başarıları, 1982 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü ile taçlandırıldı. Üç araştırmacı bu prestijli ödülü paylaşarak, bilime katkılarının evrensel düzeyde tanınmasını sağladılar. Bu çalışmalar, sadece PAH tedavisi için değil, modern tıbbın birçok alanı için yeni ufuklar açtı. 3

 

Söğüt kabuğundan elde edilen salisilik asit içeren ilaçlar, eski Sümer ve Mısır medeniyetlerinden beri kullanılmaktaydı. Hipokrat (M.Ö. 460-370) da M.Ö. 400'lerde ateş düşürücü olarak söğüt çayından bahsetmişti. 18. yüzyılda söğüt özünün ateş, ağrı ve iltihaplanmayı azalttığı anlaşıldı. 19. yüzyıla gelindiğ eczacılar, söğüt özünün aktif bileşeni olan salisilik asitle ilgili çeşitli kimyasalları deniyor ve reçete ediyorlardı. 1853'te kimyager Charles Frédéric Gerhardt (1816-1856), ilk kez asetilsalisilik asit üretti. Bayer firması, 1897'de bu bileşiği daha az tahriş edici bir alternatif olarak geliştirmiş ve 1899'da Aspirin adıyla piyasaya sürmüştür. Aspirin ismi, Almanca'daki Asetilspirsäure (Asetilsalisilik Asit) sözcüğünden türetilmiştir. Spirsäure (Salisilik Asit) ise, bu asidin elde edilebildiği bir bitki olan Spirea ulmaria'nın (Çayır Düğünçiçeği) adından gelmektedir. Aspirin isminde, "a-" öneki asetilasyonu, "-spir-" kısmı Spirsäure'den, "-in" ise ilaçlara verilen tipik son ek olarak kullanılmıştır. Böylece telaffuzu kolay bir isim oluşturulmuştur. Aspirin, 20. yüzyılın başlarında popülerlik kazanmış, ancak işleyişi tam olarak anlaşılmamıştır. 15


Prostaglandinlerin hücre iletişimindeki rolünü tanımlamasından yıllar önce, küçük John Vane'in 12 yaşında mutfakta yaptığı kimya deneyi beklenmedik bir patlamayla sonuçlanmıştı. Kim bilebilirdi ki, o gün mutfağı havaya uçuran meraklı çocuk, yıllar sonra prostaglandinler üzerindeki çığır açıcı çalışmalarıyla PAH için tedavi arayışında bir başka 'patlama' yaratacaktı? Bunsen brülöründen yükselen alevler mutfağı yakarken, gelecekte binlerce PAH hastasının içinde umut ateşini yakacak bilim insanının ilk 'patlaması' olmuştu bu. Vane'in çocukluğunda yaktığı o kıvılcım, belki de gelecekte hastaların umutlarını göklere uçuracak bilimsel keşiflerin ilk kıvılcımıydı 50,51,52


 




Aspirin'den Epoprostenol’e uzanan bu ilham verici yolda John Vane'in çığır açan keşiflerine geçmeden önce, gelin bir de Aspirin’in büyüleyici hikayesine yakından bakalım!

 

Gelecek Konu: PAH'ın Tarihçesi - 19.2 - 'Aspirin'in Tarihçesi 

 



 

KAYNAKÇA:

 

    1. Pulmoner Arteriyel Hipertansiyonun Tarihçesi - Bölüm 2 (1891 - ) (pahssc.org.tr)
    2. Primary Pulmonary Hypertension - Volume 99 - Lewis J. Rubin, Stuart Rich
    3. PAHSSc - von Euler, Hipoksi ile Pulmoner Hipertansiyon Arasındaki Nedensel İlişkiyi Tanımlandı
    4. Inhibition of Prostaglandin Synthesis as a Mechanism of Action for Aspirin-like Drugs | Nature New Biology
    5. Aspirin: Turn-of-the-Century Miracle Drug | Science History Institute
    6. HISTORY OF MEDICINE: Sir John Robert Vane and aspirin
    7. Aspirin I Aspirini Kim İcat Etti? I Aspirin Ne Zaman İcat Edildi? I Aspirinin Tarihçesi I Aspirin Neyden Yapılır? I Aspirini Kim Buldu? I Aspirin Faydaları I Aspirin Ne İçin Kullanılır? I TÜBİTAK Bilim Genç
    8. The Controversial Story of Aspirin
    9. Edward Stone (natural philosopher) - Wikipedia
    10. A pioneer in the development of aspirin - The Pharmaceutical Journal
    11. XXXII. An account of the success of the bark of the willow in the cure of agues. In a letter to the Right Honourable George Earl of Macclesfield, President of R. S. from the Rev. Mr. Edward Stone, of Chipping-Norton in Oxfordshire | Philosophical Transactions of the Royal Society of London
    12. Edward Stone (natural philosopher) - Wikipedia
    13. Doctrine of signatures - Wikipedia
    14. Söğüt - Vikipedi
    15. Aspirin - Wikipedia
    16. Salicin - an overview | ScienceDirect Topics
    17. FONTANA, Francesco - Enciclopedia - Treccani
    18. Il contributo italiano alla storia dei salicilati
    19. Thomas MacLagan’s 1876 demonstration of the dramatic effects of salicin in rheumatic fever
    20. Making pain history | Feature | Chemistry World
    21. The discoverers of aspirin - Hektoen International
    22. Arthur Eichengrün - Wikipedia
    23. Arthur_Eichengrün
    24. Carl Duisberg - Vikipedi
    25. Heinrich Dreser - Vikipedi
    26. Charles Romley Alder Wright - Wikipedia
    27. Yes, Bayer Promoted Heroin for Children -- Here Are The Ads That Prove It - Business Insider
    28. Felix Hoffmann - Wikipedia
    29. Heroin - Wikipedia
    30. History of Bayer: 1881-1914
    31. Bayer & Heroin | The Story of Cough Medicine to Addiction
    32. UNODC - Bulletin on Narcotics - 1953 Issue 2 - 003
    33. The discovery of aspirin: a reappraisal | The BMJ
    34. Sunday Times Date: 13 September 1998
    35. Chemist Creates Aspirin and Heroin
    36. 60 yaşın üstündekiler kalp krizi riskini azaltmak için günlük Aspirin kullanmamalı - Araştırma | Euronews
    37. Hard Work and Happenstance | Science History Institute
    38. From cough medicine to deadly addiction, a century of heroin and drug-abuse policy < Yale School of Medicine
    39. Eroin - Vikipedi
    40. Aspirin™ – Surprisingly Versatile | Bayer Global
    41. Eichengrün, Arthur | Encyclopedia.com
    42. Felix Hoffmann – Inventor of Aspirin? – More than Beer and Schnitzel
    43. Aspirin | Circulation
    44. History of aspirin - Wikipedia
    45. Acide acétylsalicylique — Wikipédia
    46. [PDF] Pharmakologisches über Aspirin (Acetylsalicylsäure) -  Heinrich Dreser - 01.06.1899| Semantic Scholar
    47. Geschichte der Acetylsalicylsäure – Wikipedia
    48. A History of Aspirin [MJM 1996 2: 115-120]
    49. The discovery of aspirin: a reappraisal - Walter Sneader  - 2000 PMC
    50. Sir John Vane - PMC
    51. Sir John Vane 1927–2004 | European Heart Journal | Oxford Academic
    52. The Royal Society - Sir John Robert Vane - 2006
    53. Aspirin'in babası kim - Hürriyet En Son Haberler
    54. Theresienstadt | Holocaust Encyclopedia

 

Yazan: Kamil Hamidullah
Oluşturma Tarihi: Kamil Hamidullah / EKİM 2018
Önceki güncelleme: 
Son güncelleme: Kamil Hamidullah / KASIM 2024

 

Önceki Konu: PAH’ın Tarihçesi - Bilim İnsanları PPH İçin Tedavi Arayışında

 




 

#PulmonerHipertansiyon #PAHSSc #PulmonaryHypertension #NadirHastalık #RareDisease

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

2018 yılı faaliyetlerimi

Resim
25 Aralık 2018 Farklı yaşamlar üzerinden aynı amaca yürüyerek "9 nadir hastalık derneği" bir araya gelerek tek ses olmaya karar verdik "Nadir Hastalıklar Ağı" olarak 21.12.2018 itibariyle faaliyetlerimize başladık. Hedefimiz; "SİYAH İNCİLERİMİZİN" Toplumda görünür olmalarını sağlamak, Kanun yapıcılara çözümler sunarak, sağlık ekonomisine katkı sağlamak, Yaşan kalitelerini ve sürelerini artırmaktır. nadirhastaliklaragi@gmail.com https://www.facebook.com/NadirHastaliklarAgi https://twitter.com/NadirHasAg https://www.instagram.com/nadirhastaliklaragi https://www.youtube.com/channel/UCTMsSGCLbLLQpbZgcBRREEw # Pahssc # nadirhastaliklaragi @eurordis Nadir Hastalıklar Ağı # eurordis # Repost @nadirhastaliklaragi (@get_repost) ・・・ Size bir duyurumuz var! Nadir Hastalıklar Ağı olarak faaliyetlerimize başladık! Albinizm Derneği KİFDER MPS-LH Derneği NCL Derneği PAHSSC Derneği PKU Aile Derneği Sistinozis Hastaları Derneği SMA Derneği Yüz...
Devamı

Akciğer Naklinin Tarihçesi -3.3- Murray, Canlı Donörden İlk Başarılı Böbrek Nakli

Resim
Akciğer Naklinin Tarihçesi -3.3- Murray, Canlı Donörden İlk Başarılı Böbrek Nakli    1954 - Joseph Edward Murray (1919-2012)   Ne kadar ilginçtir ki böbrek nakli tarihinin dönüm noktaları noel dönemine denk gelmiştir.    25 Aralık 1952 Perşembe günü, Paris’teki  Necker Hastanesi ’nde, Fransız nefrolog  Jean Hamburger  (1909–1992) , 16 yaşındaki  Marius Renard ’a (1936–1953) annesi  Gilberte Renard ’dan alınan böbreği nakletti. Bu girişim, canlı donörden yapılan ilk böbrek nakli  deneme si olarak tarihe geçti. Ancak o dönemde, reddi önleyecek immünsüpresif tedaviler henüz geliştirilmemişti. Nakledilen böbrek birkaç hafta çalışmayı sürdürse de, sonunda vücut tarafından reddedildi ve girişim ne yazık ki başarısızlıkla sonuçlandı. Genç Marius, 1953 yılının başında hayatını kaybetti.   İki yıl sonra, yine bir Perşembe günü— 23 Aralık 1954 ’te—o dönemde böbrek nakli araştırmalarının öncü merkezlerinden biri haline gelen Boston’daki...
Devamı

Akciğer Naklinin Tarihçesi -2.32- Murray, Kadaverik Donörden İlk Başarılı Deri Nakli

Resim
Akciğer Naklinin Tarihçesi -2.32- Murray, Kadaverik Donörden İlk Başarılı Deri Nakli   Joseph Edward Murray (1919-2012)   23 Aralık 1944’te, 22 yaşındaki Amerikalı pilot Charles Woods (1921–2004), II. Dünya Savaşı sırasında Himalayalar üzerinden yapılan tehlikeli “Hump” (Kambur) hava ikmal rotasında görevliydi. Hindistan’daki Kurmitola üssünden Çin’in Lüliang bölgesine, Japonlarla savaşan Çin Ordusu’na bağlı “Uçan Kaplanlar” birliğine yaklaşık 12,7 tonluk (28.000 pound) havacılık yakıtı taşıyordu. Ancak yardımcı pilotun yaptığı bir hata sonucu uçağı kalkış sırasında patladı. Çıkan yangın, Woods’un vücudunun %70’inden fazlasında üçüncü derece yanıklara yol açtı; yüzü tanınmaz hale geldi ve hayatta kalma şansı neredeyse yoktu.   Yanıklar, tıpta ciddiyetine göre derecelendirilir:   Birinci derece yanıklar  sadece üst deriyi etkiler; genellikle güneş yanığı gibi hafif kızarıklıkla sınırlıdır. İkinci derece yanıklar  daha derin dokuları etkiler, su dolu kabarcık...
Devamı